Βυζαντινή Οπλομαχια: Η υψηλή θέση φύλαξης με ανεστραμμένο καρπό


Του Γεωργίου Ε. Γεωργά προπονητή Ξιφασκιας και εκπαιδευτή Παμμαχου και Ιστορικής Ξιφασκιας ( mail: g_e_georgas@yahoo.gr )

Η έρευνα μας πάνω στη Βυζαντινή Οπλομαχια με χρήση σπαθιον και ασπιδιου και παραμηριον με ασπιδιο μας έφερε στο φως άλλη μια θέση φύλαξης.
Αρχικά υποθέσαμε ότι δεν ήταν ‘θέση φύλαξης’ αλλά ‘στάση’ όπου από αυτή ο δήμιος θα εκτελούσε μια εκτέλεση.
Την είχαμε παρατηρήσει σε αρκετές τοιχογραφίες και αγιογραφίες όπου ο δήμιος ήταν έτοιμος να εκτελέσει κάποιον άγιο ή αγία.

Αγιογραφία απο τη Μονή Ντετσανι στη Σερβία όπου εικονίζει τον δήμιο να εκτελεί τον άγιο με την επίμαχη θέση φυλαξης
Αγιογραφία απο τη Μονή Ντετσανι στη Σερβία όπου εικονίζει τον δήμιο να εκτελεί τον άγιο με την επίμαχη θέση φυλαξης
Η στάση εκτέλεσης από το Μηνολόγιο του Βασιλείου του Β του Μακεδόνα
Η στάση εκτέλεσης από το Μηνολόγιο του Βασιλείου του Β του Μακεδόνα

Ωστόσο βρήκαμε την ίδια ‘στάση’ σε μινιατούρες οι οποίες βρίσκονται στη Σύνοψη Ιστορικών του Ιωάννη Σκυλιτζη. Η διαφορά όμως εδώ είναι ότι δεν δίνεται πια ως ‘ στάση ‘ αλλά οι μινιατούρες συνηγορούν ότι είναι ‘θέση φυλαξης’ αφού εικονίζουν μια μάχη μεταξύ των Ρωμαίων ( Βυζαντινών ) και των Αράβων της Κρήτης.

Η επίμαχη θέση φυλαξης με ασπιδιο και σπαθί σε πολεμική σύρραξη από τη Σύνοψη Ιστορικών του Ιωάννη Σκυλιτζη
Η επίμαχη θέση φυλαξης με ασπιδιο και σπαθί σε πολεμική σύρραξη από τη Σύνοψη Ιστορικών του Ιωάννη Σκυλιτζη

Μάλιστα οι εικονιζόμενοι που έχουν αυτή τη θέση φύλαξης βρίσκονται είτε μέσα σε φάλαγγα ή κάνουν εφορμιση ενάντια του εχθρού. Επίσης ενώ στις τοιχογραφίες / αγιογραφίες οι δήμιοι δεν έφεραν ασπίδα ,στο βιβλίο του Ιωάννη Σκυλιτζη οι πολεμιστές έχουν ασπιδιο.

Η επίμαχη θέση φυλαξης με ασπιδιο και σπαθί από τη Σύνοψη Ιστορικών του Ιωάννη Σκυλιτζη
Η επίμαχη θέση φυλαξης με ασπιδιο και σπαθί από τη Σύνοψη Ιστορικών του Ιωάννη Σκυλιτζη

Δυστυχώς στο στο βιβλίο δεν περιγράφεται η ονομασία της φύλαξης ούτε δίδεται κάποια περιγραφή για το πώς χρησιμοποιείται.
Για αυτό τον λόγο την δοκιμάσαμε σε μονομαχίες και την δοκιμάσαμε ενάντια σε διάφορες επιθέσεις καθώς και στη περίπτωση όπου ο ξιφομάχος που έχει αυτή τη φύλαξη έχει την επιθετική ενέργεια.

Τα συμπεράσματα μας είναι ότι ως επιτιθέμενος ο ξιφομάχος μπορεί να πραγματοποιήσει και να εκτελέσει όλες τις επιθέσεις από την εξωτερική του πλευρά ( δεξιά εφ όσον είναι δεξιόχειρας ) δηλαδή διαγώνια δεξιά από πάνω , μεσαία και χαμηλή επίθεση , ρε όμως πρέπει να εκτελεστούν με περιστροφή του καρπού και του αγκώνα ενώ χρησιμοποιείται η ‘ πραγματική κόψη ‘ του σπαθιού. Επίσης μπορεί να εκτελεστεί και η κάθετη κατάφορα τόσο με την ‘ πραγματική κόψη’ όσο και με την ‘ ψευδή κόψη ‘.

Εντυπωσιακή είναι όμως η χρήση της όταν οι επιθέσεις γίνονται από την εσωτερική πλευρά δηλαδή την αριστερή. Όλες οι επιθέσεις είναι πολύ δυνατές αφού περνάει την ισχύ πολύ εύκολα από τους γοφούς χωρίς να χρησιμοποιηθεί και να επιβαρυνθεί η μυϊκή ομάδα της δεξιάς ωμοπλάτης.

Με τη συγκεκριμένη ‘ θέση φυλαξης ‘ ο ξιφομάχος μπορεί εύκολα να επιτεθεί και σχεδόν ταυτόχρονα να αμύνεται με το ασπιδιο του ή να χρησιμοποιηθεί ως αμυντικό μέσο το σπαθί και να επιτεθεί με το ασπιδιο.

Σε περίπτωση που θέλει να ξιφομαχει αμυντικά τότε μπορεί να αποκρούσει εύκολα με το ασπιδιο και να επιτεθεί με το σπαθί ή να αποκρούσει με το σπαθί να ελέγξει με το ασπιδιο και με περιστροφή να επιτεθεί σε άλλη γραμμή ή στην ίδια προς τον αντίπαλο.

Το εντυπωσιακό είναι ότι αυτή η ‘ θέση φυλαξης ‘ καταγράφεται σε στρατιωτικό Ρωσικό εγχειρίδιο ιππικής σπαθασκίας των Κοζάκων του 20ου αιώνα στο όπλο shaskha . Ένα υβριδικό είδος λευκού αγχεμαχου όπλου που είναι κάτι ανάμεσα σε σπάθη και ξίφος. Οι Ρώσοι τι δανειστικάν από τους πολεμιστές της Κιρκασιας.

Η εν λόγω θέση φύλαξης σε Ρωσικό εγχειρίδιο ιππικής σπαθασκίας
Η εν λόγω θέση φύλαξης σε Ρωσικό εγχειρίδιο ιππικής σπαθασκίας

Στο βιβλίο καταγράφεται ως δεύτερη θέση φύλαξης και δεν συναντάται σε κανένα εγχειρίδιο οπλομαχιας της Δύσης. Συνεπώς είναι λογικό να λόγω της σχέσεις αιώνων που είχαμε με τους Καυκασιους γείτονές μας να πέρασε στον τρόπο της ξιφασκίας τους.

Ευχαριστώ τους κ. Δημήτριο Σκουρτελη, κ. Ιωάννη Δανδουλάκη, κ. Χαράλαμπο Διαματαρη, κα Αικατερίνη Παρλα, κα Αικατερίνη Βέρδη και κ. Θεόφιλο Αρβανίτη που βοήθησαν στη έρευνα για να βγουν τα συμπεράσματα, καθώς και τον Ρώσο ιστορικό και αγαπητό φίλο κ. Eugen Teitelbaum που μετάφρασε το Ρωσικό στρατιωτικό εγχειρίδιο.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s