Με πιο τρόπο ξιφομαχούσαν οι επαναστάτες του 1821;


(Φώτο: Λουντοβίκο Λιπαρίνι: “O Κλέφτης”)
(Φώτο: Λουντοβίκο Λιπαρίνι: “O Κλέφτης”)

Του Γεώργιου Ε. Γεωργά, προπονητή ξιφασκίας/οπλομαχίας

Δέχομαι πολλά ερωτήματα από αρκετό κόσμο που έχουν μια ιδιαίτερη απορία. Με πιο τρόπο ξιφομαχούσαν οι επαναστάτες του 1821. Είχαν κάποια ιδιαίτερη ‘σχολή’ ή έκαναν ότι τους κατέβαινε όπως θα έκανε ένας ανεκπαίδευτος χωρικός;

Για πολύ καιρό έψαχνα και μελετούσα αλλά σαφή απάντηση δεν είχα. Μέχρι που έψαξα κατευθείαν στη πηγή, δηλαδή σε απομνημονεύματα των ηρώων της επανάστασης. Ο Μακρυγιάννης για παράδειγμα είχε λάβει τα άρματα του όταν ήταν έφηβος ακόμα. Είχε ένα σπαθί (δηλαδή μια πάλα ) και ένα γιαταγάνι. Έμαθε να ξιφομαχεί από εδώ και από (χωρίς να δίνει σαφή εικόνα) εκεί μέχρι που λίγο πριν το τέλος της επανάστασης όταν είχαν ανακατευθεί οι μεγάλες δυνάμεις τον εκπαίδευαν δάσκαλοι ξιφασκίας.

Ο καπετάν Γιώργος Γιώργας στη Καλαμάτα οι πηγές τον αναφέρουν ως το καλύτερο ξιφομάχο της περιοχής που οι εχθροί του δεν τον πλησίαζαν για αυτό τον σκότωσαν με τουφέκι. Οι Κολοκοτρωναίοι είχαν παράδοση και υπεύθυνος ήταν το πρωτοπαλίκαρο για να μαθαίνουν τους άντρες τους την τέχνη των αρμάτων, ότι έμεινε από τη τέχνη των Ελλήνων stratioti της αναγέννησης και της οπλομαχίας των Οθωμανών που και αυτοί την είχαν δανειστεί από όλους τους Βαλκάνιους κάνοντας μια μικτή σχολή (Martak), ανάλογα με τα όπλα που χρησιμοποιούσαν. Αργότερα στις αρχές του 18ου αιώνα και οι Οθωμανοί παράτησαν τη παλαιά σχολή και έφεραν Ιταλούς δασκάλους ξιφομαχίας. Ας γυρίσουμε όμως στο Κολοκοτρώνη. Και αυτός εκπαιδεύτηκε στις Ευρωπαϊκές σχολές ξιφομαχίας στη σπάθη που ως γνωστό το μονοπώλιο το είχε η Γαλλική εκείνο τον καιρό.


Άρα πριν την επανάσταση οι αρματολοί είχαν μια μικτή εκπαίδευση στα όπλα, δηλαδή το παλαιό τρόπο ξιφομαχίας των stratitoti και των Οθωμανών όπου αναβαθμίστηκε όταν κάποιοι οπλαρχηγοί εκπαιδευτήκαν από Ευρωπαίους, ενώ οι κλέφτες πιο απομονωμένοι είχαν την μέθοδο των stratioti και λιγότερο των Οθωμανών που όμως και αυτοί αναβαθμίστηκαν από τους Ευρωπαίους.


Αυτό που έμεινε ατόφιο έως το 1947 περίπου ήταν η χρήση της μάχαιρας, και του μαχαιριού. Ένας Αμερικάνος περιηγητής έλεγε πως οι Έλληνες –Ρωμιοί χρησιμοποιούν αυτό το όπλο τόσο πολύ και τόσο καλά όπως οι Γάλλοι το foil. Εκτιμώ πως απάντησα σε αρκετούς.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s