Πάμμαχο: Διάλεξη με θέμα τη Βυζαντινή οπλομαχία του 14ου-15ου μ.Χ. αιώνα


1b - AKADEMY LEONTES - INTERNET

Το σεμινάριο τελέσθηκε υπό την αιγίδα της Ελληνικής Ομοσπονδίας Παγκρατίου Αθλήματος (Κλάδος Άθλησης Παμμάχου), με εισηγητή τον κ. Γεώργιο Ε. Γεωργά και με χορηγούς υλικοτεχνικού εξοπλισμού το Σύλλογο Ιστορικών Μελετών ‘Κορύβαντες’ ,τη Φιλοκαλία ‘Δια χειρός και σιδήρου’, Hellenic Armors και τον κ. Δημήτριο Σκουρτέλη ιστορικό ερευνητή και κατασκευαστή αγχέμαχων όπλων. Ευχαριστούμε τους φορείς για τη χορηγία τους που με αυτή συνέβαλαν στη πραγματοποίηση του σεμιναρίου.

Ο Γεώργιος Ε. Γεωργάς είναι πιστοποιημένος προπονητής ξιφασκίας της Ε.Ο.Ξ, εθνικός διαιτητής της Ε.Ο.Ξ στο ξίφος μονομαχίας, μέλος του Πάμμαχου και υπεύθυνος του ενόπλου Πάμμαχου ενώ είναι και μέλος και εκπαιδευτής του Meyer Freifechter Guild έχοντας το βαθμό του Fechter και είναι ο Unterhauptman της συντεχνίας στην Ελλάδα, εκπαιδευτής οπλομαχίας του στο Σύλλογου Ιστορικών Μελετών ‘Κορύβαντες’.

Το εργαστήριο Βυζαντινής οπλομαχίας ξεκίνησε με διάλεξη που επισημάνθηκε το πώς η οπλομαχία των Ρωμαίων της ανατολής πέρασε μέσω των Ρωμιών μισθοφόρων ‘stratioti’ στους στρατούς της Δυτικής και Βόρειας Ευρώπης το 15ο αιώνα. Αναφέρθηκε τι εξοπλισμό έφεραν οι πολεμιστές αυτοί και τι τεχνικές μάχης είχαν, ενώ επισημάνθηκε ότι είχαν επιρροές και από τους Οθωμανούς πολεμιστές. Αποδείχθηκε με επιστημονική ερεύνα ότι οι ‘stratioti’μάχονταν όπως οι προκάτοχοι τους, όπου λεγόντουσαν Ακρίτες ή Limitanei. Επίσης αναφέρθηκε ότι οι κατάφρακτοι ιππείς της αυτοκρατορίας δε διέφεραν από τον εξοπλισμό των Ιταλών και Γερμανών ιπποτών ενώ έφεραν τον ίδιο επιθετικό και αμυντικό εξοπλισμό.

Επίσης επισημάνθηκε πως οι ‘stratioti’ επηρέασαν και άλλαξαν τη δομή και τη τακτική των Δυτικών στρατών αναβαθμίζοντας το ρόλο του ελαφριού ιππικού, αλλά και γιατί υιοθέτησαν τον τρόπο του μάχεστε των Ρωμιών. Αναφέρθηκαν ονόματα διάσημων Ρωμιών που έγιναν ιππότες της Γαληνότατης Δημοκρατίας της Βενετίας, ιππότες και κόμηδες του Βασιλείου της Γαλλίας, ιππότες και ευγενείς της Αγίας Ρωμαϊκής Γερμανικής Αυτοκρατορίας, ενώ αρκετοί πολέμησαν ακόμα και στα βόρεια σύνορα της Αγγλίας ενάντια στους Σκοτσέζους κάτω από το στέμμα του Άγγλου βασιλιά. Επίσης αναφέρθηκε ότι οι τρομεροί Αϊκίτζοι, το ελαφρύ ιππικό των Οθωμανών ήταν αρχικά αυτόμολοι Ρωμιοί που άλλαξαν στρατόπεδο και εξισλαμίσθηκαν. Επίσης αναφέρθηκαν οι ακόλουθοι των ‘stratioti’ οι Ζαγραδόροι όπου ήταν πεζοί και μάχονταν με παρόμοιο τρόπο με τους ‘stratioti’.

Αργότερα αναφέρθηκαν τα παρακλαδια των ‘stratioti’ οι οποίοι ήταν οι Argoulets, οι Carabins και οι Croats που υπηρετούσαν τους Δυτικούς στρατούς από το 15ο αιώνα έως και το 18ο αιώνα. Επίσης αναφέρθηκε για τους Ρωμιούς που υπηρέτησαν την Αυστρία κατά αλλά και μετά τη πολιορκία της Βιέννης από τους Οθωμανούς το1529 και πως μέσω αυτών δημιουργήθηκαν αργότερα οι Grenzer που αρχικά ήταν Έλληνες και σταδιακά αντικαταστάθηκαν από Σλάβους. Υπήρχαν πολλαπλές μονάδες Grenzers στελεχωμένα από Έλληνες όπως το σύνταγμα του Αγίου Γεωργίου, το σύνταγμα του Σταυρού, το 13ο Βλάχικο σύνταγμα, το Γερμανικό σύνταγμα του Βανάτου, πολύ αργότερα το σύνταγμα των συνοροφυλάκων Ουσάρων και άλλα. Έτσι επισημάνθηκε η Ρωμαϊκή παρουσία στους στρατούς της Δύσης και μάλιστα σε αυτούς που οι δάσκαλοι οπλομαχίας έγραψαν τα εγχειρίδια μάχης και δημιούργησαν τις σχολές τους.
Επίσης αναφέρθηκε πως αυτοί οι πολεμιστές κατάφεραν νικήσουν με την οπλομαχία τους πολεμιστές που μέχρι τη παρουσία των ‘stratioti’ θεωρούνταν αήττητοι, όπως για παράδειγμα οι Γάλλοι ιππότες αλλά και οι Ελβετοί λογχοφόροι. Μάλιστα αναφέρθηκε πως ο θρύλος των ‘stratioti’ Μερκούριος Μπούας (που αργότερα έλαβε τίτλους από το Γερμανό αυτοκράτορα) όχι μόνο νίκησε με τους άντρες του τους Γερμανούς μισθοφόρους του Γάλλου βασιλιά αλλά μονομάχησε με τον βασιλιά και μάλιστα τον τραυμάτισε σοβαρά στο πρόσωπο ενώ κατάφερε και τον αφόπλισε παίρνοντας το μακρύ σπαθί του ενώ ο βασιλιάς διέφυγε.

Υπογραμμίστηκε ότι όλοι αυτοί οι πολεμιστές όταν γύρισαν στον υπόδουλο υπό της Οθωμανικής αυτοκρατορίας Ελλαδικό χώρο άλλοι έγιναν οι λεγόμενοι ‘κλέφτες’ και πήραν τα βουνά, ενώ άλλοι έγιναν ‘Αρματολοί’ έχοντας πολλαπλούς ρόλους.
Επίσης επισημάνθηκε πως το παραμήριο επιβίωσε στη Τουρκοκρατία με τη μορφή του ραβδό – σπαθιού μέχρι την απελευθέρωση. Τις ομοιότητες του παραμήριου με το Γερμανικό εκπαιδευτικό ξύλινο σπαθί dussack αλλά και τη σχολή του Meyer. Πως τεχνικές του παραμήριου αφομοιώθηκαν από τη Γερμανική σχολή οπλομαχίας. Ομοιότητες του ξίφους σπαθίον με το rapier και η σχέση του με την Ιταλική σχολή οπλομαχίας.
Σημαντική πληροφορία έρχεται από ένα Γερμανό δάσκαλο οπλομαχίας του 15ου αιώνα που άνηκε στη ‘Κοινωνία του Lichtenauer’, είναι ο Martin Siber που ταξίδεψε σε όλα τα Βαλκάνια αλλά και στην Ελλάδα και ήρθε σε επαφή με δάσκαλους που δυστυχώς δε διασώθηκαν τα ονόματα τους και τους αναφέρει ως σεβαστούς και αξιόμαχους, με σκοπό να εμπλουτίσει την οπλομαχία του. Συνεπώς δε διέφερε και πολύ η οπλομαχία των Γερμανών με των Βυζαντινών όσο αφορά τουλάχιστον το μακρύ σπαθί, διότι ο συγκεκριμένος δάσκαλος έγραψε βιβλίο για τη χρήση του μακριού σπαθιού. Μάλιστα το στυλ του αναλύεται αναλυτικότερα σε μεταγενέστερο βιβλίο που γράφτηκε από τον Γερμανό ελεύθερο ξιφομάχο αλλά και δάσκαλο οπλομαχίας, τον Joachim Meyer.
Τέλος αναφέρθηκε στη διάλεξη για ποιους λόγους ποτέ οι Ρωμαίοι της Ανατολής δεν συνέγραψαν εγχειρίδια μάχης.

Έτσι οι ασκούμενοι διδάχτηκαν με βάση τη πρώτη αρχή του Hank Reinhardt, ότι η μορφή ενός εργαλείου καθορίζει τη χρήση του. Έτσι τα Βυζαντινά όπλα έχουν συγκεκριμένη μορφή, που γνωρίζουμε, και άρα γνωρίζουμε και τη χρήση τους.

Οι ασκούμενοι διδαχθήκαν:

Α) Θέσεις φυλάξεως του παραμήριου με μικρή ασπίδα.
Β) Βασικές επιθέσεις των πάνω γραμμών και αποκρούσεις και εκτροπές αυτών.
Γ) Θέσεις φυλάξεως του παραμήριου με ελεύθερο χέρι ή με τη θήκη του σπαθιού.
Δ) Βασικές επιθέσεις των πάνω γραμμών και αποκρούσεις και εκτροπές αυτών.
Ε) Θέσεις φυλάξεως του ξίφους τύπου σπαθίον με μικρή ασπίδα.
Στ) Βασικές επιθέσεις των πάνω γραμμών και αποκρούσεις και εκτροπές αυτών.
Ζ) Θέσεις φυλάξεως ξίφους τύπου σπαθίον με ελεύθερο χέρι ή με τη θήκη του σπαθιού.
Θ) Βασικές επιθέσεις των πάνω γραμμών και αποκρούσεις και εκτροπές αυτών.
Ι) Αντιμετώπιση μακριού σπαθιού με χρήση παραμήριου και το αντίθετο.

Στο εργαστήριο παραβρέθηκαν αθλητές και εκπαιδευτές άλλων μαχητικών αθλημάτων όπως από το Bujikan, Filipino Kali, σκοποβολής, ξιφασκίας, του Παγκρατίου αθλήματος και του Kung fu.

Δοθήκαν πιστοποιητικά παρακολουθήσεως του εργαστηρίου σε όλους τους ασκούμενους.

Βιβλιογραφία :
-R. Chartrand,Emigre and foreign troopsin British service,1803,London 2000
-Ιστορία του Ελληνικού Εθνους,εκδοτική Αθηνών
-Ιστορία Ελληνικού Πολιτισμού,εκδόσεις Χάρη Πατση
-Γεώργιου Φραντζή: Χρονικόν,εκδόσεις Γεωργιάδη,Αθήνα 2002
-Καρύκας:Ελληνικές επαναστάσεις 1460-1808, Αθήνα 2003
-P. Sides : Renaissance battles
-R. Lucas, The great Itaian wars, London 1993
-A.Kostam, Pavia 1525, London1996
-C.Thubron, The Venetians, time life,Amstredam 1980
-L.Holger: Thummler, Die osterreichsche armee im Siebenjahrigen krieg.
-N.Pappas, stradioti
-Κ.Φωτεινού:Οι αθλοι εν τη Βλαχία
-The art of Combat, a German Martial Arts Treatise of 1570 by Joachim Meyer,translated by Jeffrey L. Forgeng
-Mertin Siber’s Longsword Fight-Lore of 1491 AD, a thesis on the Fechtlehre from Handschrift M I 29 (Codex Speyer) at the University of Salzburg in Austria, by Jeffrey Hull
-ΤΑ ΕΠΙΘΕΤΙΚΑ ΟΠΛΑ ΤΩΝ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΚΑΤΑ
ΤΗΝ ΥΣΤΕΡΗ ΠΕΡΙΟΔΟ (1204-1453), ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ-ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ, του Andrea Babuin
-The Travels of Pedro Teixeira: with his Kings of Harmuz and extracts from his Kings of Persia, μετάφραση του William F. Sinclair, εισαγωγή και σημειώσεις του Donald Ferguson, 1902
-Δημήτρης Αρβανιτάκης, Οι Αναφορές των Βενετών Προβλεπτών της Ζακύνθου (16ος – 18ος αι.), Βενετία 2000, σελ. 197, από την αναφορά Bembo του 1615.
-Der Weiß-Kunig: eine Erzählung von den Thaten Kaiser Maximilian des Ersten, herausgegeben aus dem Manuscripte der kaiserl. königl. Hofbibliothek von Marx Treitzsaurwein auf dessen Angeben zsgetragen, nebst d. von Hannsen Burgmair dazu verfertigten Holzschnitten, Βιέννη 1775.
-Κ. Σάθας, Ελληνικά Ανέκδοτα, τόμος 1ος , Αθήνα 1867
-The Memoirs of Philip de Commines, Lord of Argenton: Containing the Histories of Louis XI and Chales VIII, Kings of France, and of Charles the Bold, Duke of Burgundy, μετ. του Anrew R. Scoble
-Thought of as Bohemian at the time according to The Triumph of Maximilian I: 137 Woodcuts by Hans Burgkmair and others, with a translation of descriptive text, introduction and notes by Stanley Appelbaum
-Detail of miniature from Le Voyage de Gênes by Jean Marot, circa 1508

1a - AKADEMY LEONTES - INTERNET

 

 

 

2 thoughts on “Πάμμαχο: Διάλεξη με θέμα τη Βυζαντινή οπλομαχία του 14ου-15ου μ.Χ. αιώνα

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s