Παρουσίαση Γερμανικής σχολής σπαθασκίας στο Άλσος Βεϊκου στο Γαλάτσι 10/5/2014


1b - AKADEMY LEONTES - INTERNET

 

Η Ακαδημία Ευρωπαϊκών Ιστορικών Πολεμικών Τεχνών σε συνεργασία με την ομάδα μελέτης ‘Ιστορικών Πολεμικών Τεχνών’ διέξαγε στις 10/5/2014 παρουσίαση Γερμανικής σχολής σπαθασκίας (KunstdesFechtens ) στη χρήση του μακριού σπαθιού (longsword) στο Άλσος Βεϊκου στο Γαλάτσι.

Οι παρευρισκόμενοι, είχαν την ευκαιρία να παρακολουθήσουν μια μικρή διάλεξη που αφορούσε τη πορεία και την ιστορία αυτού του παραδοσιακού συστήματος μάχης που διδασκόταν στην Αγία Ρωμαϊκή αυτοκρατορία από τα τέλη του Μεσαίωνα, έως και στις αρχές της νέας περιόδου. Δηλαδή από το 14ο αιώνα έως τον 17ο αιώνα. Μετά τη διάλεξη οι παρευρισκόμενοι είδαν μια μικρή επίδειξη οπλομαχίας και αργότερα διδάχτηκαν μέσω συνασκησεων τις βασικές θέσεις φύλαξης και τους βασικούς βηματισμούς, ενώ διδάχτηκαν τα βασικά κοψίματα και τις αποκρούσεις αυτών.

Οι θέσεις Φυλάξης της Γερμανικής σπαθασκίας, από τον Joachim Meyer . Εδώ φαίνονται οι τέσσερεις βασικές μαζί με τις -δευτερεύουσες θέσεις φυλάξεως από τον Joachim Meyer ο οποίος ήταν δάσκαλος οπλομαχίας.
Οι θέσεις Φυλάξης της Γερμανικής σπαθασκίας, από τον Joachim Meyer . Εδώ φαίνονται οι τέσσερεις βασικές μαζί με τις -δευτερεύουσες θέσεις φυλάξεως από τον Joachim Meyer ο οποίος ήταν δάσκαλος οπλομαχίας.

Digenis Akritas, epopea dell’eroe bizantino


Digenis Akritas, epopea dell’eroe bizantino

La storia millenaria dell’Impero Romano d’Oriente è da qualche anno finalmente sdoganata dai soliti cliché di stampo illuministico-positivistico che l’avevano relegata a storia di second’ordine.

Bisanzio, ovvero Nuova Roma-Costantinopoli, fu un faro di cultura, politica e religione nell’intero arco del periodo che ancora oggi chiamiamo medioevo. Nel primo spazio temporale, tra la caduta di Roma e l’anno mille, l’Impero d’Oriente fu la vera fiaccola di civiltà e prosecutore materiale dell’antica caput mundi.

Una società colta, come la definiva il Kazhdan, ricca di un humus sociale figlio di antiche e diverse comunità, ora però unite sotto un unico scettro. Questo mélange di diversità portò Sir Robert Byron a definire l’Impero dei Romani d’Oriente come una “tripla fusione” composta da un corpo romano, da una mente greca, e da un’anima orientale.

In questa società, per certi versi ecclettica, per altri terribilmente conservatrice, non erano rari gli amori dissoluti. Nelle varie opere giunte fino ai giorni nostri, ve n’è una assai interessante che stuzzica l’immaginazione e ricolma uno spazio creduto sperduto sotto la rigida dottrina cristiana. Tal opera è il Digenis Akritas.

Questo poema, per altro anonimo, è tra i più importati di tutta l’epopea bizantina. Gli ultimi studi lo riconducono al X secolo, un periodo di grandi cambiamenti nell’Impero dei Romei. La dinastia Macedone, che governava Costantinopoli da quasi un secolo, aveva infatti dato vita ad una grande fase espansiva a danni dell’Impero degli Arabi Abbasidi. Una sorta di guerra perenne dove un’ampia fascia di territorio, confinante tra le due grandi realtà geopolitiche della zona, era in balia di bande combattenti.

In questi luoghi, tra un monte romeo e una valle araba, ecco che sboccia la leggenda del grande Digenis, anch’egli figlio di queste terre essendo, come dice il suo nome, figlio di due etnie. L’eroe non assomiglia ai suoi alter-ego latini, come Orlando o Cid. Lui non ama essere fedele al suo Imperatore, anzi è totalmente avulso dalle gerarchie e così amante della propria libertà che si dissocia da ogni legame con Costantinopoli e continua la sua vita seguendo un individualismo senza limiti. Digenis non segue alcuna forma di onore formale, bensì vive di emozioni forti e segue solamente il suo fiuto e il suo codice etico. Più che un eroe è un antieroe, difende principalmente se stesso e la sua amata consorte.

Eppure le sue grandi doti guerresche e le sue gesta inconsulte non rimangono sorde all’orecchio del Basileus. L’Imperatore tenta di conoscere questo grande guerriero, l’Akrita, ossia colui che combatte nel confine dell’Impero, ma Digenis non accetta mai di incontrarlo, anzi, lo sfida affermando che sarebbe in grado di batterlo senza alcuna difficoltà. D’altronde l’antieroe è un figlio del confine, non ha legami di giuramento e non è un servitore dell’impero.

Digenis è un personaggio solitario, non ha compagni con i quali poter dividere le proprie avventure, preferisce la singolar tenzone alle grandi battaglie. E’ di certo cristiano, ma non segue pedissequamente i dettami della legge divina, anzi i suoi comportamenti, sebbene mitigati alcune volte dal terrore della punizione divina, sono al di fuori di ogni regola. Non è un cavaliere che difende la fede dai nemici musulmani, pur preservando forte la sua indole cristiana non combatte i suoi nemici in quanto miscredenti, ma li distrugge solo per un suo particolare vanto e per aumentare ulteriormente la sua aura di invincibilità.

D’altronde il confine non è terra per nobili ed eroi. E’ un luogo di scontro continuo e assiduo fatto di ratti, di punizioni, di scontri e battaglie senza mai una fine. Non esiste, infatti, uno scontro finale che porti poi alla pace tra i contendenti e questo genera nell’antieroe una continua ricerca della preservazione del proprio essere e del suo strettissimo cerchio famigliare. Come dice perfettamente Maltese, il codice di Digenis è costituito da: “onore, per l’uomo, è rapire e sposare la donna amata, difendere la propria donna dagli aggressori esterni, razziare e possedere le donne altrui”.

Il poema nasce proprio da un ratto compiuto dal padre dell’eroe, Musur, che approfittando dell’assenza del genitore e dei fratelli, rapisce una fanciulla figlia di un generale romeo stanziato sul confine. L’emiro arabo, però, si innamora perdutamente della donna romea e decide di convertirsi al cristianesimo, assieme a tutto il suo gruppo, e di tornare nelle terre imperiali. Può così sposarsi e generare prole, l’anno successivo nasce Digenis.

Digenis segue le orme paterne ma non si innamora di alcuna donna mussulmana, bensì di una splendida donna cristiana, tenuta però segregata e ben protetta in casa dal gelosissimo padre. L’innamorato sfodera così tutto il suo charme da grande amatore. Inizia a corteggiare la fanciulla cantando sotto la sua finestra accompagnandosi con una cetra, lei si mostra dalla finestra e si innamora perdutamente dell’eroe. Così, Digenis, la convince a scappare e la rapisce in una notte stellata. Appena il padre si accorge che sua figlia è sparita, assieme ai suoi figli maschi, rincorre i due fuggitivi e li raggiunge. Digenis non mostra paura ed impavido li affronta e li vince sconfiggendoli tutti. Al padre non resta che riconoscere l’amore della figlia e le intenzioni dell’eroe.

Il romanzo però non termina qui, anzi, si infittisce di interessantissimi aneddoti e la narrazione diventa sempre più avvicinante. Ora che l’eroe ha ottenuto la sua bella la deve difendere dalle mille avversità e da diversi pericoli. D’altronde il confine non è luogo di pace e di tranquilla, anzi è località irta di ostacoli e bramosa di vite umane. Digenis dimostra tutto il suo valore vincendo subito un drago che per l’occasione si era trasformato in un bellissimo giovane e aveva tentato di violentare la moglie. Poi è il turno di un leone che l’acrita vince uccidendolo con un colpo di clava, ma la vita di frontiera non permette sogni tranquilli. I due, mentre cantano il loro amore, vengono sorpresi da un gruppo di predoni. Digenis li sconfigge tutti poi sfida i loro migliori guerrieri a duello, vincendo ancora una volta.

La donna, in questo ambiente, è il centro di tutto il nucleo narrativo. Il possesso, il ratto, la difesa di essa è il fulcro dell’onorabilità dell’eroe o del guerriero. Digenis però non si limita solo a questo. Anzi, non contento della sua vita famigliare tradisce l’amata per ben due volte. La prima esperienza si concreta poco dopo il matrimonio, con una donna araba appena vista vicino ad una fonte in pieno deserto. La donna è così bella che Digenis crede di cadere in un tranello del demonio e si fa il segno della croce. Una volta vinte le sue paure si avvicina ed inizia ad ascoltare la sua richiesta d’aiuto. Lei è così triste per problemi di cuore, si è innamorata di un soldato romeo che dopo tre giorni di passione l’ha abbandonata in mezzo al deserto senza lasciarle nulla per vivere. Mentre la ragazza racconta le sue vicende, ecco che giunge un gruppo di predoni arabi con l’intento di uccidere entrambi. A quel punto Digenis, rimasto in incognito, sfodera tutta la sua baldanza guerriera e sconfigge velocemente i nemici. L’eroe è così costretto a rivelarsi e promette alla donna di portarla dal suo amante e di costringerlo poi a sposarla. Ma il richiamo fisico è troppo forte, durante il tragitto, Digenis, pur respinto a forza dalla dama, la violenta. Una volta ricondotta la donna dal suo amante romeo e dopo averlo costretto a sposarla torna verso casa con il cuore ricolmo di sensi di colpa, mostrando ancora una volta la sua psicologia ambivalente. Da un lato costringe il suo rivale in amore ad accettare il matrimonio affermando così il suo codice etico cristiano, da un altro dimostra la sua codardia nel non rilevare all’uomo la violenza perpetrata a danni della sua futura moglie.

Eppure anche quest’azione non placa la sua voglia di primeggiare. L’animo del nostro eroe non è mai, infatti, domo, tutt’altro esso è un vortice di passioni inconsulte che sfociano sempre in combattimenti fisici. Quando, nel suo quotidiano controllo delle frontiere, trova un gruppo di predoni, si scaglia con tutta la sua forza contro di loro e li stermina velocemente. Mentre sta finendo gli ultimi avversari vede apparire il loro capo: l’amazzone Maximò che lo sfida a duello. Lo scontro è alla pari, nessuno dei due duellanti pare vincere, fino a quando Digenis riesce a ferire la mano dell’avversaria facendole perdere la spada. A quel punto Maximò supplica il nostro eroe di non ucciderla offrendosi, ancora vergine, all’acrita. Digenis rifiuta in prima battuta, affermando di avere già una bella moglie a casa che lo attende, ma la vista dell’amazzone, coperta solamente di un vestito simile ad una ragnatela, lo fa avvampare  e l’unione fisica si concretizza ancora una volta. Intanto la moglie, insospettita dal ritardo, chiede a Digenis i motivi di tale fatto ma lui dimostra una grande abilità oratoria e riesce a convincerla usando parole dolci. Poi però il senso della vergogna diventa irresistibile, l’eroe torna sul luogo del misfatto e uccide l’amazzone.

In conclusione, si può affermare che il Digenis è un campione anarchico che vive ogni giorno della sua vita come se fosse l’ultimo. La sua fiamma ardente è votata alla battaglia, materia in cui eccelle, anzi ne è il campione, ma senza la sua controparte fisica, ossia l’amore biblico verso le donne che in precedenza aveva difeso e quindi conquistato, il suo temperamento non avrebbe pace. Non avendo capi non ha neppure un codice morale né un codice etico, il suo comportamento è legato al luogo in cui risiede, una sorta di limbo dove tutto può accadere senza avere grosse conseguenze.  Essendo lui stesso emblema di quella terra ne respira e ne vive le contraddizioni più vere e sincere. L’arcaico tipo di guerriero della frontiera si fonde così, come dice giustamente Maltese, nella più recente epica cristiana mantenendo però le contraddizioni di questi due mondi completamente diversi.

autore: NICOLA BERGAMO

Digenis Akritas, Poema anonimo bizantino, traduzione a cura di P. Odorico, prefazione di E. V. Maltese, Giunti Firenze 1995.

 

http://www.imperobizantino.it

Ιππότες, έρωτες και ερωτοδικεία


1a - AKADEMY LEONTES - INTERNET

Ευχαριστώ φίλη Ιωάννα Φωτιάδου για το άρθρο που μου έστειλε. Το αναδημοσιεύω από εδώ : e-griechen

 

Knights

Του Γιώργου Β. Μιχαήλ | Φωτό: Colin Brough

Το κείμενο αλίευσα, πριν από πολλά χρόνια, σε κάποιο ελληνικό περιοδικό του 19ου αιώνα. Το μετέγραψα στη δημοτική, το διασκεύασα και το χρησιμοποίησα στο βιβλίο μου “Τον έλεγαν Μπόμπο”. Δυστυχώς, έχω λησμονήσει τον τίτλο του περιοδικού και το όνομα του συντάκτη του κειμένου, καθώς καταστράφηκε το αρχείο μου εκείνης της εποχής.

Είναι γνωστό ότι κατά τον Μεσαίωνα άκμασαν –αν μπορούμε να πούμε έτσι– η αμάθεια και η παραβίαση του δικαίου. Τα κράτη διαιρούνταν σε τιμάρια, οι ιδιοκτήτες των οποίων, οι λεγόμενοι τιμαριώτες, ασκούσαν με τυραννικό, αυθαίρετο και απόλυτο τρόπο την εξουσία.

Οι βασιλιάδες (βασιλιάδες μόνο στο όνομα, δηλαδή) δεν μπορούσαν να επέμβουν υπέρ του λαού και ν’ αναχαιτίσουν τις καταχρήσεις των αρχόντων. Αυτή η κατάσταση πλήρους αναρχίας ενέπνευσε σε πολλούς γενναίους άντρες την ιδέα να αυτοανακηρυχθούν προστάτες των καταπιεσμένων και να διεκδικήσουν, με τα όπλα, το δίκαιο των αδυνάτων.

Αλλά, επειδή οι μεμονωμένες ενέργειες δεν έφερναν αποτέλεσμα, σχηματίστηκαν, σιγά-σιγά, σωματεία, ή, καλύτερα, τάγματα ιπποτικά, με αυστηρούς κανονισμούς. Το ιπποτικό σύστημα άρχισε ν’ αναφαίνεται ήδη από τον έκτο ή τον έβδομο αιώνα, αλλά διαμορφώθηκε και αναπτύχθηκε κατά τη διάρκεια του ενδέκατου αιώνα στη Γαλλία, απ’ όπου εξαπλώθηκε σε πολλές άλλες χώρες της Ευρώπης.

Όπως είπαμε, ο αρχικός σκοπός του ιπποτισμού ήταν ευγενικός και φιλάνθρωπος –αλλά τι υπάρχει σ’ αυτόν τον μάταιο κόσμο που δεν αλλοιώνεται ή δεν ξεπέφτει, αργά ή γρήγορα; Έτσι και ο ιπποτισμός. Υποκύπτοντας σ’ αυτήν την παγκόσμια ροπή, κατάντησε σύντομα συνώνυμος της αργίας, της μωρίας και της αγριότητας.

Ο ιππότης ήταν άνθρωπος διπλός, σιδερένιος απ’ έξω και σάρκινος από μέσα –συνεπώς, βαρύς, βαρύτατος. Γι’ αυτό και κυκλοφορούσε πάντοτε έφιππος –εξ ου και το όνομα ιππότης ή chevalier, στα γαλλικά. Μοναδική του απασχόληση οι μονομαχίες.

Κι επειδή στόχος κάθε μονομαχίας ήταν η πτώση του αντιπάλου από το άλογο και η εξόντωσή του, ο ιππότης ήταν εξοπλισμένος με όλα τα χρειαζούμενα: τετράπαχες λόγχες, ξίφη τεράστια, βαρύτατα ρόπαλα, τσεκούρια και τα σχετικά. Για να αμύνεται με επιτυχία, ήταν σιδερόφραχτος. Θώρακας από δω, ασπίδα από κει, προσωπίδα, περικεφαλαία, περισκελίδες, χειρίδες –όλα από χάλυβα.

Οπλισμένος, λοιπόν, σαν αστακός, αποχαιρέταγε φίλους και συγγενείς, άφηνε τον πύργο του και ριχνόταν στην αναζήτηση επικίνδυνων αγώνων. Ευκαιρίες για κατορθώματα έδιναν, τότε, οι πόλεμοι εναντίον των Μαυριτανών, οι Σταυροφορίες κατά των Σαρακηνών και οι «τόρνοι» –δηλαδή, οι αγώνες που γίνονταν μόνο για διασκέδαση.

Ο ιππότης προκαλούσε σε μάχη οποιονδήποτε, γνωστό ή άγνωστο, συνάδελφό του. Αν τύχαινε, για παράδειγμα, να συναντηθούν δυο ιππότες διψασμένοι για αγώνα:

«Πού πηγαίνεις;» έλεγε ο ένας.

«Δε θα σου δώσω λογαριασμό» απαντούσε ερεθισμένος ο άλλος.

«Α! Έχουμε και τέτοια; Στάσου, λοιπόν, να μετρηθούμε» ξανάλεγε ο πρώτος…

Και αμέσως ορμούσαν οι καλοί μας ήρωες, ο ένας εναντίον του άλλου, σαν λυσσασμένα σκυλιά. Ο νικητής, αν επιζούσε, γύμνωνε τον αντίπαλό του, τον έθαβε κάτω από ένα δέντρο και κρεμούσε πάνω από τον τάφο, ως τρόπαιο, την πανοπλία του νεκρού. Μετά, σκούπιζε καλά τα ματοβαμμένα όπλα του και γεμάτος περηφάνια έτρεχε να βρει νέο θύμα.

Όσο πιο πολλούς έσφαζε, τόσο η δόξα του μεγάλωνε. Κι όταν, γέρος πλέον, επέστρεφε στον πύργο του, αναρτούσε στους τοίχους τα νικηφόρα όπλα και δίδασκε στα παιδιά του την τέχνη της ανθρωποκτονίας…

Αλλά δεν ήταν εύκολο ν’ αποκτήσει κανείς τον τίτλο του ιππότη –έπρεπε να μοχθήσει και να περάσει πολλές δοκιμασίες, ωσότου απολαύσει το ποθούμενο. Μετά τη διδασκαλία του πατέρα και την εξάσκηση στο σπίτι, ο νεαρός ασκούμενος έμπαινε στην υπηρεσία κάποιου γνωστού ιππότη, εκτελώντας χρέη ακολούθου.

Συνόδευε, δηλαδή, τον ιππότη, κρατούσε, στους περιπάτους, την ουρά του φορέματος της ερωμένης του αφεντικού του, σερβίριζε τα φρούτα, τα γλυκίσματα και τα ποτά, καταδίωκε έφιππος τα άγρια ζώα, κυνηγούσε πουλιά με το γεράκι κι έπαιρνε μέρος σε στρατιωτικά γυμνάσια. Παράλληλα με το σώμα, εξασκούσε και την ψυχή του, διδασκόμενος την ευσέβεια στα θεία, το σεβασμό στην τιμή και τη λατρεία στον έρωτα.

Κατά το δέκατο τέταρτο έτος της ηλικίας του, κρατώντας λαμπάδα και οδηγούμενος από τους γονείς του, ο ακόλουθος έμπαινε στο ναό, όπου ο ιερέας τού παρέδιδε, αφού πρώτα τα ευλογούσε, ξίφος και ζωστήρα. Με την τελετή αυτή, ο νεαρός προβιβαζόταν στον βαθμό του υπασπιστή και αποκτούσε αργυρούς πτερνιστήρες.

Στη συνέχεια, έμπαινε και πάλι στην υπηρεσία του ίδιου ή κάποιου άλλου ιππότη, εκτελώντας, αυτή τη φορά, χρέη σωματoφύλακα. Επέβλεπε, δηλαδή, τα άλογα και τα όπλα του αφέντη του, κρατούσε τον αναβολέα όταν αυτός ήθελε να ιππεύσει, και τον συνόδευε στις εκστρατείες.

Ορισμένες φορές, ο υπασπιστής αναγορευόταν ιππότης στο πεδίο της μάχης. Συνήθως, όμως, η ανακήρυξη γινόταν επίσημα, με συνοδεία μεγάλης πομπής –και μάλιστα σε περίοδο γιορτών και πανηγυριών. Ο υποψήφιος γι’ αυτόν τον βαθμό έπρεπε να υποβληθεί προηγουμένως σε προσευχές, νηστείες και άλλες παραπλήσιες πράξεις μετανοίας.

Στη συνέχεια κοινωνούσε, φόραγε λευκό χιτώνα (σύμβολο αγνότητας), λουζόταν σε θερμό λουτρό, αντικαθιστούσε τον λευκό με κόκκινο χιτώνα (δηλώνοντας, έτσι, ότι είναι πρόθυμος να χύσει το αίμα του υπέρ της θρησκείας), κούρευε τα μαλλιά του (ως ένδειξη υποταγής) και, τη νύχτα πριν από την ανακήρυξη, ξαγρυπνούσε και προσευχόταν, ή μόνος ή με συγγενείς και ιερείς.

Όταν έφτανε η επίσημη ώρα, πήγαινε στο θυσιαστήριο, περιστοιχισμένος από ιππότες και υπασπιστές, και, αφού ο ιερέας ευλογούσε το ξίφος του, ο υποψήφιος γονάτιζε μπροστά στον ανάδοχό του, ο οποίος τον ρωτούσε:

«Μήπως επιθυμείς να καταταγείς στο ιπποτικό τάγμα για να πλουτίσεις, να ζήσεις ζωή άνετη και τρυφηλή και να απολαμβάνεις τις τιμές χωρίς να σέβεσαι τις αρχές του ιπποτισμού; Αν είναι έτσι, τότε φύγε –είσαι ανάξιος».

Ο νεοφώτιστος απαντούσε:

«Θα τιμώ και θα σέβομαι το Θεό, τη θρησκεία και τον ιπποτισμό».

Έπειτα ορκιζόταν, αγγίζοντας το ξίφος του αναδόχου του. Στη συνέχεια, οι παριστάμενοι ιππότες, οι κυρίες και οι νεαρές κοπέλες τού φόραγαν τα όπλα, το θώρακα, τις περικνημίδες, τις χειρίδες, το ξίφος και, τέλος, τους χρυσούς πτερνιστήρες –διακριτικό του νέου βαθμού του. Μετά, ο ανάδοχος τον χτυπούσε τρεις φορές με το πλατύ μέρος του ξίφους του στον ώμο και μια με το χέρι του στο μάγουλο, και έλεγε:

«Εν ονόματι του Θεού, του αγίου Γεωργίου και του αγίου Μιχαήλ σε αναγορεύω ιππότη. Να είσαι γενναίος, ανδρείος και ενάρετος».

Ο νέος ιππότης απολάμβανε εξαιρετικά προνόμια, αλλά είχε και μεγάλα καθήκοντα. Όφειλε να πολεμά υπέρ του θρησκεύματος, των ιερέων και της περιουσίας του κλήρου, του ηγεμόνα και του άρχοντα που τον αναγόρευσε ιππότη.

Έπρεπε να διεκδικεί το δίκαιο των αδύναμων, να μη σφετερίζεται ξένη περιουσία, να μην αποβλέπει σε χρηματική αμοιβή, αλλά μόνο στη δόξα και την αρετή, και να τηρεί πάντοτε τις υποσχέσεις του. Τον παραβάτη των ιερών αυτών κανόνων τον θεωρούσαν άτιμο, τον καθαιρούσαν δημοσίως και τον αφόριζαν.

Εκτός από τις υποσχέσεις που έδινε, ο ιππότης έκανε και διάφορες ευχές (ταξίματα). Ευχόταν, για παράδειγμα, ν’ ανέβει πρώτος στο εχθρικό τείχος ή να στήσει τη σημαία στον ψηλότερο πύργο της πόλης των εχθρών. Όχι σπάνια, όμως, οι ευχές ήταν γελοίες και αλλόκοτες: ευχόταν να τρώει με το αριστερό μόνο σαγόνι, να κοιμάται χωρίς να βγάζει την πανοπλία του, να φοράει στο λαιμό κρίκους και αλυσίδες μέχρι να ευοδωθεί κάποια επιχείρηση.

Ένας Πολωνός ιππότης έδεσε χέρια και πόδια με χρυσούς κρίκους και αλυσίδες και έταξε να μην απαλλαγεί από τα δεσμά του αν δε βρεθεί να τον λυτρώσει κάποιος ιππότης λαμπρής καταγωγής και άμεμπτης διαγωγής!

Όταν, σε κάποιο συμπόσιο, ο βασιλιάς της Αγγλίας Εδουάρδος ο Τρίτος ευχήθηκε να εισβάλει, μέσα σε έξι χρόνια, στη Γαλλία και να στεφθεί βασιλιάς της στο ναό του αγίου Διονυσίου, ένας από τους ιππότες του παρακάλεσε την ερωμένη του να κλείσει με το χέρι της το δεξί του μάτι κι έταξε να μην το ανοίξει αν δεν πατήσει πρώτα σε γαλλικό έδαφος.

Τόσο ενθουσιάστηκαν οι παρακαθήμενοι, ώστε και η ίδια η βασίλισσα, που ήταν τότε έγκυος, έταξε να μη γεννήσει πριν ο σύζυγός της εισβάλει στη Γαλλία και –άκουσον, άκουσον!– να σκοτώσει με μαχαίρι το βρέφος, αν κάνει το λάθος να γεννηθεί πριν από την ευλογημένη εκείνη ώρα!

Όπως είπαμε ήδη, ένα από τα σπουδαιότερα καθήκοντα των ιπποτών ήταν η αφοσίωση στο ωραίο φύλο. Ιππότης χωρίς ερωμένη ήταν πράγμα αδιανόητο. Μάλιστα, η εκλεκτή της καρδιάς ενός ιππότη φρόντιζε να δημοσιοποιήσει με κάθε τρόπο τον έρωτά της.

Η δημοσιοποίηση ήταν επιβεβλημένη ακόμα και στις περιπτώσεις που η ερωμένη ήταν έγγαμη. Οι εξωσυζυγικές σχέσεις μ’ έναν ιππότη ήταν αποδεκτές από την κοινωνία, και ο δυστυχής σύζυγος δεν είχε το δικαίωμα ούτε να παραπονεθεί ούτε να διεκδικήσει τη συζυγική κυριότητα.

Σε κάποια ιππομαχία, ο διάσημος ιππότης Βαγιάρδος αρνήθηκε να δεχτεί το έπαθλο του νικητή, προφασιζόμενος ότι χρωστούσε τη νίκη στη μαγική δύναμη της περιχειρίδας που του έδωσε η ερωμένη του. Μέχρις εδώ καλά! Αλλά ο ιππότης δεν έμεινε στην πρόφαση.

Έσπευσε, ενώπιον όλων, να επιστρέψει, μαζί μ’ ένα πολύτιμο δαχτυλίδι, την περιχειρίδα στην εκλεκτή του, η οποία παρακολουθούσε τον αγώνα στρογγυλοκαθισμένη δίπλα στον σύζυγό της. Ο τελευταίος δεν διαμαρτυρήθηκε ούτε όταν η γυναίκα του, ανταποκρινόμενη στην προσφορά, είπε με δυνατή φωνή ότι θα φυλάξει το δώρο για όλη της τη ζωή, αποδεικνύοντας έτσι τον έρωτά της για τον ιππότη.

Όχι σπάνια, οι ιππότες ερωτεύονταν γυναίκες που κατοικούσαν σε μακρινές χώρες και τις οποίες δεν είχαν ποτέ τους γνωρίσει. Διηγούνται, για παράδειγμα, ότι κάποιος ιππότης ονόματι Γοδοφρέδος, ακούγοντας πολλά εγκώμια για μια κόμισσα που κατοικούσε στην Αντιόχεια, την ερωτεύτηκε παράφορα, την ανακήρυξε ερωμένη του και, τελικά, έκανε ολόκληρη εκστρατεία, με σταυροφόρους, για να τη δει και να της εκφράσει τον έρωτά του.

Ασθένησε, όμως, βαριά κατά τη διάρκεια του διά θαλάσσης ταξιδιού και πέθανε μόλις βγήκε στη στεριά. Η «ερωμένη», μαθαίνοντας την άφιξή του, έτρεξε και άρχισε να λούζει με δάκρυα τον άγνωστο και ετοιμοθάνατο εραστή της, ο οποίος συνήλθε για μια στιγμή, άνοιξε τα μάτια του κι ευχαρίστησε τον Θεό που τον άφησε να ζήσει μέχρι εκείνη τη στιγμή. Όταν εξέπνευσε, η κόμισσα, μην μπορώντας ν’ αντέξει τη λύπη, έγινε καλόγρια.

Οι ερωτευμένοι ιππότες κουβαλούσαν πάντοτε μαζί τους μια κορδέλα, λίγες μπούκλες, κάποιο κόσμημα που τους δώρισε η ερωμένη τους, και ήταν πολύ περήφανοι όταν κατόρθωναν να διασώσουν ανέπαφο το δώρο έπειτα από κάποια αιματηρή συμπλοκή. Αν, πάλι, το έχαναν, οι ερωμένες (όσες τύχαινε να είναι παρούσες) έσπευδαν να το αντικαταστήσουν με κάτι άλλο, παροτρύνοντας έτσι για εκδίκηση.

Σ’ έναν τέτοιον αγώνα, οι παριστάμενες κυρίες έδωσαν σιγά-σιγά στους μαχόμενους ιππότες όλα τους τα κοσμήματα, ώσπου, βλέποντας, τελικά, τους εαυτούς τους έτσι «γυμνούς», ξέσπασαν σε γέλια.

Ήταν τέτοια η επιρροή του ωραίου φύλου στους ιππότες και τόσο σπουδαία υπόθεση θεωρούσαν τον έρωτα, ώστε θεσπίστηκαν νόμοι που κανόνιζαν τις σχέσεις των εραστών μεταξύ τους και συγκροτήθηκαν δικαστήρια (Cours d’ αmοur=ερωτοδικεία, αποτελούμενα από γυναίκες) που δίκαζαν τις ερωτικές διενέξεις κι έλυναν πολύπλοκα και σκοτεινά ζητήματα όπως το εξής:

«Μπορεί να υπάρξει αληθινός έρωτας ανάμεσα σε συζύγους;».

Το δικαστήριο, στο οποίο προήδρευε η κόμισσα της Καμπάνας, αποφάνθηκε:

«Αδύνατο! Κι αυτό γιατί οι παραχωρήσεις ανάμεσα στους εραστές γίνονται οικειοθελώς, χωρίς βία, χωρίς εξωτερική επίδραση, ενώ οι σύζυγοι υποχρεώνονται σ’ αυτές από το καθήκον και τους νόμους. Αλλά όπου υπάρχει βία δεν υπάρχει έρωτας. Αυτά αποφασίσαμε, έπειτα από ώριμη σκέψη και αφού προηγουμένως ακούσαμε τη γνώμη πολλών ευγενών κυριών, κι αυτά ας είναι, στο μέλλον, αλήθεια αναμφισβήτητη κι ας έχουν καθολική ισχύ. Εκδόθηκε το 1174 κτλ.».

Μετά την έκδοση της πιο πάνω απόφασης, ένας ιππότης ερωτεύτηκε κάποια που αγαπούσε άλλον. Όταν της εξομολογήθηκε τον έρωτά του, η κυρία, για να μην τον απελπίσει, του υποσχέθηκε ν’ ανταποκριθεί στα αισθήματά του ευθύς μόλις χαλαρώσουν οι σχέσεις της με τον τωρινό εραστή της.

Στη συνέχεια, οι δυο εραστές ήρθαν σε γάμου κοινωνία. Ο ιππότης, όμως, έσπευσε ν’ απαιτήσει την εκπλήρωση της υπόσχεσης που του έδωσε η κυρία, ισχυριζόμενος ότι με τον γάμο επήλθε η ποθούμενη χαλάρωση στις σχέσεις της με τον πρώην εραστή και νυν σύζυγό της.

Η υπόθεση έφτασε, τελικά, στο ερωτοδικείο, το οποίο, επικαλούμενο την προαναφερθείσα απόφαση, δικαίωσε τον ιππότη και καταδίκασε την κυρία να εκπληρώσει την υπόσχεσή της και να γίνει ερωμένη του.

Με την πάροδο του χρόνου, τόσο πολύ ξέπεσε το ιπποτικό αξίωμα, ώστε ο καθένας μπορούσε εύκολα να το αποκτήσει. Λέγεται ότι ο Κάρολος ο Πέμπτος, την ημέρα της στέψης του στη Βονωνία, αναγόρευσε ιππότες όλους όσοι εξέφρασαν την επιθυμία, ακουμπώντας τους απλώς με την άκρη του ξίφους του και λέγοντας: «Esto miles» (= «Ας είσαι ιππότης»).

Τόσο όμως αυξήθηκε το πλήθος των αιτουμένων και τόσο τον ενοχλούσαν φωνάζοντας «Μεγαλειότατε, μεγαλειότατε, και σ’ εμένα!», ώστε, αγανακτισμένος, στράφηκε προς τους αυλικούς του και τους είπε: «Δεν αντέχω πλέον!».

Έπειτα, χαμηλώνοντας το ξίφος του, φώναξε στους παρευρισκόμενους: «Estote milites, estote milites, todos, todos!» (= «Ας είστε ιππότες, ας είστε ιππότες, όλοι, όλοι!»). Έτσι, αναγορεύτηκαν όλοι μονομιάς ιππότες και αποχώρησαν κατευχαριστημένοι.

Ένα αξίωμα, όμως, τόσο εξευτελισμένο δεν θα μπορούσε να είναι της μόδας επ’ άπειρον. Έτσι, σιγά-σιγά, όχι μόνο έπαψε να είναι επιθυμητό, αλλά κατάντησε και τόσο απεχθές, ώστε στην Αγγλία, επί Εδουάρδου του Τρίτου και Ερρίκου του Τετάρτου, οι άνθρωποι πλήρωναν για να μη γίνουν ιππότες!…